صورتجلسه اردیبهشت 88

صورتجلسه انجمن علمی آسمان تاریک دانشگاه کاشان

به تاريخ 9 ارديبهشت 88

جلسه ساعت 8 صبح با حضور اعضاي انجمن علمي آسمان تاريك، همچنين مهندس ستاري كارشناس شركت اطلس نور اصفهان و مهندس احمدي مهر مدير فروش اين شركت و نيز مهندس جعفر محبوبي دبير كارگروه اصلاح الگوي مصرف دانشگاه، آقاي محمد عصاري مدير طرح و برنامه، مهندس غلامرضا نعلچي كارشناس دفتر فني و طرح هاي عمراني و آقاي سعيد حلاج باشي مدير تربيت بدني دانشگاه در سالن كنفرانس دفتر رياست دانشگاه كاشان آغاز شد.

نخست اعضاي انجمن علمي آسمان تاريك ضمن خوشامدگويي، حضور مسئولان را مغتنم شمرده و از همراهي ايشان تشكر نمودند.

در ادامه  مهندس احمدي مهر در خصوص فعاليت هاي شركت اطلس نور اصفهان، طراحي چراغهاي روشنايي و توليد چراغ توسط اين شركت توضيحاتي ارائه نمودند. سپس مهندس ستاري به بيان توضيحاتي در خصوص چراغهاي مورد استفاده امروزي و لامپ هاي LED و خصوصيات اين لامپ ها مطالبي را يادآور شده و به طراحي و ساخت چراغ ها و پروژكتورهاي جديد شركت اطلس نور اشاره كردند.

همچنين ايشان ضمن نمايش نمونه اي از پروژكتورهاي جديد طراحي شده توسط اين شركت، موارد گسترده استفاده از اين نوع چراغ ها و مزاياي لامپ هاي LED و چراغ هايي كه با استفاده از اين نوع تكنولوژي توليد مي شوند را بيان داشته و به بهره گيري از اين تكنولوژي تأكيد كردند.

اعضاي انجمن علمي آسمان تاريك نيز مطالبي در خصوص اهداف فعاليت هاي اين انجمن، معضلات آلودگي نوري، تأثيرات منفي و مخرب آلودگي نوري بر محيط زيست، سلامتي انسان و نيز آثار نامناسب آن بر بهره گيري از رصدخانه دانشگاه و رصدخانه ملي و ... ارائه كرده و به طرح هاي پيشنهادي خود جهت رفع اين آلودگي اشاره نمودند و نيز با توجه به نامگذاري سال 88 به نام اصلاح الگوي مصرف و سال جهاني نجوم، همكاري و مساعدت مسئولان را در رسيدن به اهداف ارزشمند اين انجمن و نيز برطرف كردن آلودگي نوري منطقه و اصلاح نورپردازي دانشگاه كاشان و شهرستان كاشان، خواستار شدند.

مسئولان و مديران دانشگاه نيز هر يك ضمن ابراز خرسندي از مسائل مطرح شده، آمادگي خود را براي هرگونه همكاري و همراهي در زمينه ي اصلاح نورپردازي دانشگاه و موضوعات مربوط اعلام كرده و بر تسريع در اجراي طرح با توجه به عناوين سال، تأكيد نمودند.

در پايان، پس از بحث و بررسي مسائل و نيز پيشنهاد انجمن علمي آسمان تاريك دانشگاه در خصوص اجراي پروژه اصلاح نورپردازي زمين هاي ورزشي خوابگاه ها به عنوان پروژه آغازين، با موارد زير جهت اجراي طرح موافقت به عمل آمد:

1. مقرر گرديد شركت اطلس نور اصفهان، نمونه چراغ هاي طراحي شده به همراه تأييديه وزارت نيرو و نتيجه تست هاي لازم را براي انجمن ارسال نمايد و در اجراي طرح، گروه از راهنمايي و تخصص اين شركت بهره ببرد.

2. مسئولان محترم دانشگاه نيز در تمام مراحل طرح، با انجمن علمي آسمان تاريك همكاري هاي لازم را در خصوص ارائه اطلاعات مورد نياز در اين زمينه و ... مبذول فرمايند و جهت ارائه هرچه سريع تر آن، انجمن علمي آسمان تاريك را مساعدت و همراهي نمايند.

3. انجمن علمي آسمان تاريك طرح هاي مربوط به هر  پروژه را به صورت مكتوب و مستند و همراه با نظر متخصصان و طبق استانداردهاي لازم به دانشگاه ارائه نموده تا پس از تصويب و بررسي طرح به اجرا درآيد.

 

دهم اسفندماه همايش آلودگي نوري در دانشگاه كاشان

به مناسبت سال جهانی نجوم، انجمن آسمان تاریک دانشگاه کاشان و رصدخانه دانشگاه کاشان برگزار می کند: 

همايش يك روزه آلودگي نوري

زمان : شنبه 10 اسفند 1387

مکان : تالار آزادی دانشگاه کاشان

 عناوین برنامه:

*سخنرانی آقای صفایی کارشناس رصدخانه دانشگاه کاشان با موضوع تشریح فعالیت های رصدخانه دانشگاه کاشان و معرفی انجمن آسمان تاریک دانشگاه کاشان

*سخنرانی آقای بابك امین تفرشی (مدير پروژه TWAN سال جهاني نجوم در ايران) در مورد تاثیر آلودگی نوری بر آسمان شب

*برگزاری کارگاه آموزشی آقای کیاونوش در خصوص روش سنجش میزان آلودگی نوری

*رصد شبانه و سنجش آلودگی نوری در رصد خانه دانشگاه کاشان که در فاصله کمتر از بیست کیلومتر از محل احداث رصدخانه ملی ایران قرار دارد.

گزارش فعالیت های ایردا در استان اصفهان

گزارش نسیبه دولتی (نماینده گروه ایردا در دانشگاه کاشان) پیرامون برنامه های اخیر برگزار شده در راستای مبارزه با آلودگی نوری، در دانشگاه کاشان و چند شهر استان اصفهان:

 در حاشیه همایش یک روزه نجوم در دانشگاه کاشان در تاریخ 16 اردیبهشت که با سخنرانی دکتر نصیری، دکتر منصوری و دکتر کیاست پور برگزار شد، به همت گروه مطالعاتی آلودگی نوری در دانشگاه، نمایشگاه آلودگی نوری نیز برپا شد. در این نمایشگاه عکس هایی که از آلودگی نوری دانشگاه تهیه شده بود، به شکل اسلاید، همچنین ماکت هایی از چراغهای استاندارد و غیر استاندارد، نقشه های آلودگی نوری ایران و جهان و تعدادی تصاویر دیگر در این باره به نمایش در آمد و بروشورهایی با عناوینی چون «رصدخانه ملی ایران و آلودگی نوری کاشان»، «راهکارها و پیامدهای کاهش آلودگی نوری» و ... بین بازدیدکنندگان توزیع شد. در این روز، شمار بازدیدکنندگان علاقمند به این موضوع، چه از میان دانشجویان، چه اساتید، چه کارمندان دانشگاه و چه بازدیدکنندگان خارج از دانشگاه چشمگیر بود.

در پی این استقبال، نمایشگاهی که برای این همایش ترتیب داده شده بود، چند منظوره شد و به دعوت گروههای نجومی دیگر، در کنار برنامه های نجومی به نمایش در آمد. به این ترتیب صبح روز بیستم اردیبهشت این نمایشگاه در فرهنگسرای مهر کاشان به دعوت انجمن نجوم سپهر کاشان برگزار شد که علاوه بر آگاه سازی مردم عادی، آشنایی با چند تن از متخصصان نورپردازی کاشان و جلب نظر آنها به این نوع از آلودگی را نیز در پی داشت.

عصر آن روز، همین برنامه به دعوت انجمن اختروش ایران در پارک ایثارگران اصفهان برگزار شد. البته در این روز به دلیل وزش شدید باد، نمایشگاه به سختی برپا شد و مدت زیادی طول نکشید. ولی در همان مدت کوتاه  هم  مردم برای شنیدن و دانستن بسیار مشتاق بودند و گاهی این پرسش مطرح می شد که چرا نورپردازی استاندارد در کشور ما وجود ندارد درحالیکه هیچ یک از ما موافق نورپردازی بالاسو نیستیم! در آن شب با مسئول نورپردازی همان پارک و آن منطقه آشنا شدیم و ایشان هم قول همکاری به ما دادند. قرار است دوستان ما در اصفهان، همکاریها را با مسئولین مربوطه ادامه دهند.

در شب های 22 و 23 اردیبهشت نیز این برنامه را به دعوت دکتر رمضانی آرانی مدیر گروه فیزیک دانشگاه کاشان و با کمک های بی دریغ ایشان در پارک شادی شهرستان آران و بیدگل برگزار کردیم. در این شب نجومی هم که میهمان گروه نجوم اختران آران و بیدگل بودیم، با علاقه مندان زیادی دیدار کردیم. همچنین طی یک سخنرانی، از مسئولین این شهرستان در راستای کنترل آلودگی نوری دعوت به همکاری شد. در نتیجه ی محیط صمیمانه این شب نجومی و حسن توجه مسئولین امور شهری حاضر در این برنامه، امیدهایی به اصلاح نورپردازی این شهر نیز شکل گرفت.

بياييد ستارگان را بشماريم

با شرکت در پروژه‌ي جهاني «شمارش بزرگ ستارگان» می‌توانید به سنجش آلودگی نوری در محل زندگی خود و نهایتا در کل جهان کمک کنید. انجام این کار بسیار آسان است. شما هم ستاره‌ها را بشمارید!

خبر کامل در سایت مجله نجوم
سایت پروژه

آگاهسازی مردم و مسئولین شهر کاشان

برنامه ای با هدف آگاه سازی مردم و مسئولین شهر کاشان پیرامون آلودگی نوری، در روز پنجم خرداد در فرهنگسرای مهر کاشان برگزار می شود (علت انتخاب کاشان برای برگزاری این برنامه نزدیکی این شهر به محل احداث رصدخانه ملی می باشد). دکتر رضا منصوری (سخنران اصلی برنامه) با موضوع «رصد خانه ملی و آلودگی محیطی» سخنرانی خواهد کرد. همچنین آقای حامد میرزاخلیل از گروه نور شب به ارائه مقاله ای پیرامون پی آمد های آلودگی نوری خواهد پرداخت.

از همه ارگان های کاشان برای حضور در این برنامه دعوت بعمل آمده و همچنین با نصب آگهی هایی در سطح شهر کاشان آگاهسازی عمومی پیرامون برگزاری این برنامه صورت گرفته است.

نشانی محل برگزاری: کاشان، خیابان مدرس، بلوار شهید خان دایی (کشتارگاه)، فرهنگسرای مهر

زمان: ساعت 10 صبح پنجم خرداد ماه 1386

دست اندرکاران برگزاری این برنامه:

دکتر سپهر اربابی، دکتر رضا منصوری، انجمن سپهر کاشان، فرمانداری کاشان، گروه ایردا

بدون شرح

 

 

انواع آلودگی نوری

انواع آلودگی نوری

اصطلاح کلی آلودگی نوری به مشکلات چندگانه ای اطلاق مي گردد که به وسيله استفاده کم بازده، آزار دهنده، افزون بر نیاز يا غير منطقی از نور مصنوعی ايجاد مي شود. دسته بندی اختصاصی آلودگی نوری شامل موارد زير مي گردد؛

1. Light trespass
2. Over-illumination
3. Glare
4. Clutter
5. Skyglow

معمولا یک نور هرز یا آزار دهنده ممکن است در چند مورد از این دسته بندی ها بگنجد.

Light trespass (فراتازی نوری)

Light trespass آنست که نوری ناخواسته وارد حریم شخصی کسی شود، همچون نور چراغ های روی دیوار و سردر همسایه. یک مشکل معمول ناشی از نورمتجاوز زمانی رخ می دهد که نور شدیدی از بیرون و از راه پنجره به داخل خانه کسی بتابد، که ناخوشایندی هایی همچون بروز بی خوابی و یا از بین بردن چشم انداز شامگاهی را در پی خواهد داشت.

اين پديده آزار ویژه ای را برای اخترشناسان آماتور در پی دارد. چرا که نورهای احتمالی کنترل نشده در نزدیکی آنها، رصد آسمان شب را از محل سکونتشان ناممکن می سازد. بيشتر رصدخانه های اپتیکی مهم  در بخش هایی جای گرفته اند که حوزه پیرامون آنها دارای قوانين سختگیرانه و موانع کافی در راستای محدود سازی و کنترل بکارگیری منابع نوری می باشد. در شمار فراوانی از شهرهای آمریکا، در راستای پاسداری از رصدخانه هایی از این دست، استانداردهایی سختگیرانه برای محدود کردن روشن سازی فضاهای باز به اجرا در آمده است.

Over-illumination (روشن سازی بیش از اندازه)

اين اصطلاح به زیاده روی در بکارگیری نور اطلاق مي گردد. میانگین انرژی هدر رفته بر اثر روشن سازیِ افزون بر نیاز، به تنهایی در آمریکا، روزانه برابر ۲ میلیون بشکه نفت ارزیابی شده است. نیاز به یادآوریست که بشکه های نفت رقمی نمادین و معادلی برای مصرف انرژی از تمامی منابع می باشد.

Over-illumination ریشه در عوامل زیر دارد:

• بکار نگرفتن زمان سنج، حسگرهای حرکتی یا ديگر وسايل کنترل برای خاموش کردن منابع روشنایی هنگامی که نیازی به آنها نیست.

• طراحی ناشایست، بویژه در روشن سازی محیط های کاری که در آنها سطوح بالایی از روشنایی، افزون بر نياز آن محیط کار در نظر گرفته می شود.

• انتخاب نادرست حباب چراغ ها که سبب می شود این چراغ ها نتوانند نور را به طور مستقیم و تنها به بخش های مورد نياز بتابانند.

• گزینش ناشایست منابع نوری پرمصرف، برای اهداف روشن سازی که با منابع کم مصرف تر دست یافتنی هستند.

• کاستی در آموزش مديران ساختمان ها و ساکنین آنها جهت بکارگیری بهینه ی دستگاه های روشن سازی.

• کاستی در رسیدگی و تعمیر چراغها که افزایش نورهای هرز و هزينه بری بيشتر را در پی دارد.

بيشتر اين کاستی ها با فن آوری ارزان و در دسترس کنونی، قابل اصلاح می باشد. به هر روی، اینرسی شایانی در زمینه مهندسی روشنایی و آداب موجر و مستاجر دارد که سدهایی در برابر تصحیح سریع اين امور ایجاد مي کند.

یکی از نیازهای پراهمیت کشورهای صنعتی افزایش آگاهی همگانی در راستای پی بردن به بهره وری کلان ناشی از کاهش overillumination می باشد.

Glare (خیره کنندگی)

اين پديده در نتيجه تضاد شديد مناطق روشن و تاريک در میدان ديد ایجاد می شود. گاهی نگاه کردن به يک رشته نورانی لامپ بی حفاظ یا با حفاظ نامناسب اين پديده را ايجاد مي کند. تابیدن نور به داخل چشم رهگذران يا رانندگان می تواند تا بیش از يک ساعت ديد فرد را دچار اختلال کند. این پدیده علاوه بر مورد فوق، به دلیل ایجاد تضاد شدیدی بين مناطق روشن و تاريک، مانع درک صحیح میزان تیرگی و روشنی توسط اندام بینایی می شود. کنترل این پدیده در تامین ایمنی راهها دارای اهمیت بسیاری است. زیرا درخشش و پوشش نامناسب چراغهای کنار راه ممکن است رانندگان يا رهگذران را دچار کوری  گذرا کند که همین امر می تواند مقدمه حوادث رانندگی شود. glare را می توان به شیوه های گوناگون دسته بندی کرد. یکی از این دسته بندی ها توسط Bob Mizon (هماهنگ کننده ی انجمن آسمان تاريک بریتانیا) ایجاد شده که بدین شرح می باشد:

• Glare کورکننده:

که به توصیف اثری همانند آنچه بر اثر خيره شدن به خورشيد برای چشم ها اتفاق می افتاد، می پردازد. اين عارضه کاملاً کور کنده بوده و فرد را به اختلالات گذرای  بینایی دچار مي سازد.

• Glare ناتوان کننده:

به توصیف اثری مانند کور شدن توسط نور چراغ خودروهای مقابل همراه با کاهش عدیده ی توانمندی های بینایی می پردازد.

• Glare آزاردهنده:

به تنهايی موقعیت خطرناکی ايجاد نمی کند. در بهترین حالت رنجش آور و خشم انگیز است. تحمل آن برای بلند مدت می تواند سبب احساس خستگی گردد.

Clutter (درهم ریختگی منابع نوری)

Clutter به دسته ی نورهای شدید گفته می شود. تجمع منابع نوری و تلاقی نورهای گسیل شونده از آنها ممکن است سبب گیجی و انحراف حواس فرد از موانع شود. افزون بر موارد بالا، بسیاری از تصادفات را می توان پی آمد این پدیده دانست.

موارد نمایانی از clutter در راه هایی که چراغ های دو سوی آن بد طراحی شده يا تابلوهای تجاری درخشانی پیرامون جاده را دربرگرفته ديده مي شود. در تابلوهای تجاری بسته به انگیزه شخص یا سازمان نصب کننده آنها نورپردازی های گوناگونی بکار گرفته می شود که برخی از این نورپردازی ها حتی ممکن است سبب پراکندگی حواس رانندگان و زمینه ساز تصادفات شوند.

Sky glow (هاله نورانی در آسمان شب)

Sky glow به اثر درخششی اشاره دارد که مي تواند در مناطق پر جمعیت ديده شود.

اين پديده از دو عامل ناشی می شود؛ یکی بازتاب نور به سمت آسمان از بازتاب کننده هایی که در معرض تابش چراغها قرار گرفته اند و دیگری چراغهایی با هدایت ناشایست نور، بگونه ای که نورشان به سوی آسمان می تابد. نورهایی که به سمت آسمان می روند در برخورد با جو دچار پراش می شوند و نرخ این پراش وابستگی بسیاری به طول موج نور گسیل شونده دارد. «پراش ریلی»، پدیده فیزیکی که نیلگونی آسمان روز پی آمد آن است، همچنین بر روی نورهایی که از زمین به سوی آسمان می روند اثر گذاشته، سبب شکست این پرتوهای نوری و در پی آن ایجادsky glow یی گردد که از روی زمین دیده می شود.

بنابراین مقدار ثابتی از نور آبی در مقایسه با همان مقدار نور زرد نقش خیلی بیشتری در ایجاد Sky Glow دارد. Sky glow از جمله معضلاتی است که بویژه برای اخترشناسان آزاردهنده است، زیرا می تواند کنتراست آسمان شب را تا آن اندازه کاهش دهد که دیدن درخشنده ترین ستارگان هم ناشدنی گردد.

اخترشناسان با بکارگیری معیار آسمان تاریک Bortle به سنجش ميزان Sky glow پرداخته اند. نتيجه این پژوهش در مجله Sky & Telescope به چاپ رسيده است. معیار Bortle، نرخ کاهش تاریکی آسمان بواسطه sky-glow را از ۱ تا ۹ درجه بندی کرده بگونه ای که توضیحات مربوط به هر درجه از این معیار را به همراه آن ارائه می دهد.

ترجمه: سها حکیمی

منبع: WIKIPEDIA

برگزیدگان مسابقه عکاسی پیرامون آلودگی نوری

چندی پیش از سوی انجمن بین المللی آسمان تاریک یک مسابقه عکاسی دیجیتال با موضوع آلودگی نوری برگزار شد که از میان آثار ارسالی چهار اثر برگزیده شدند که به ترتیب ذیل ملاحظه می کنید:

 نفر اول: گلوم پولین (بدون عنوان) 

 

این عکس که از منطقه «آئورا بورلیز» گرفته شده است تصویری درخشان و فوق العاده از زیبایی شب هایی را به معرض نمایش می گذارد که به ندرت امکان  تماشای آنرا داریم. در این تصویر شما نمایی از رصدخانه «مگانتیک» را با پس زمینه ای از آلودگی نوری شهر «شربوک» در 60 کیلومتری آن ملاحظه می کنید که با تلسکوپ 1.6 متری اش پر قدرت ترین و بزرگترین تلسکوپ در کانادا محسوب می شود. این عکس با دوربین نیکون D70 DSLR و کانونی 18 mm وƒ3.5  با 30 ثانیه نوردهی در حساسیت ISO-1600 گرفته شده است.

پولین یک راهنمای علمی برای بازدید کنندگان و مراجعان در مرکز ستاره شناسی "مگانتیک" است و دو سال است که بصورت یک عکاس  آماتور عکاسی می کند. آنچه او را جذب این رشته کرد زیبایی خاص آسمان این منطقه بود.

برای مشاهده آثار وی می توانید به http://www.spacew.com/gallery/GuillaumePoulin مراجعه کنید.

نفر دوم: ویم اسمیت (قلب سبز هلند در شباهنگام)

 چشم انداز گسترده ای از آسمان روشن شب در این تصویر به خوبی نشان می دهد که IDA دقیقا اصرار بر تغییر چه چیزی دارد. این عکس در «آبسکود» واقع در هلند، با دوربین Nikon 8400 با یک لنز فیش آی با 30 ثانیه نوردهی و ƒ3.1 در حساسیت ISO-1400 گرفته شده است.

به گفته خود وی این عکس در ساعت 4 صبح گرفته شده است. در سمت راست تصویر فرودگاه «اسشیفول» در 12 کیلومتری دیده می شود. در سمت چپ نیز نور یک یا چند گلخانه را در فاصله 10 کیلومتری می بینید. برای مشاهده آثار بیشتری از وی به این آدرسها مراجعه کنید: www.sotto.nl و www.platformlichthinder.nl

 نفر سوم: کنت کوک (چشم اندازی از پل بندر سیدنی)

این تصویر پل بندر سیدنی را نشان می دهد که غرق در نور لامپهای نئون است. این عکس از رصدخانه «هیل» در سیدنی، با دوربین Canon A85، نوردهی ۵ ثانیه، کانونی 16.2mm در حساسیت ISO-100 گرفته شده است.

این تصویر به خوبی مشکلاتی که با نورپرداری بی رویه در سطح شهر ایجاد می شود را نشانی می دهد. تزیینات نور پردازی طاق پل و ستونهای غرق در نور موجب درخشانی  آسمان بالای پل شده اند. در نتیجه با جذب پرندگان نه تنها جمعيت حشرات منطقه کاهش می یابد بلکه پرندگان نیز با از دست دادن  فرصت استراحت شبانه دچار اختلالات فیزیولوژیکی می شوند. براي مشاهده آثار بيشتر از کوک به  http://www.cooke.id.au مراجعه كنيد.

 نفرچهارم: «باربارا يوشيدا»  (گرندسان زیر نور مهتاب)

بابارا يوشيدا عكاس سورآل است. او زيبايي آسمان شبي را به ما نشان مي دهد كه ما برای حفظ آن در تلاش هستیم. اين تصوير در منطقه «گرندسان» سوئيس با دوربين Nikon، کانونی 150mm و ƒ5.6 و نوردهي 8 ثانيه گرفته شده است. یوشیدا عکاسی را از ده سالگی شروع کرد و از همان آغاز زمینه اصلی کارش را عکاسی از مناطق باستانی، صخره ها و سنگها در فاصله زمانی عصر تا غروب کامل خورشید قرار داد. از دیدگاه وی صخره ها  نمادی از قدرت و پایداری هستند. برای مشاهده آثار بیشتر از وی به سایت مقابل مراجعه کنید.

 www.barbarayoshida.com

مترجم: پوپک سیدان

منبع: www.darksky.org

یکی دیگر از سلسله سمینارهای IDA در پیش است

در 21 و 22 فوریه 2007 مصادف با دوم و سوم اسفند ماه سال جاری در راستای سلسله سمینارهای آلودگی نوری، سمیناری با عنوان «علت اهمیت ساعات تاریک در طول شبانه روز چیست؟» از سوی انجمن بین المللی آسمان تاریک برگزار خواهد شد. این سمینار با حمایت مالی بخش علوم ستاره شناسی موسسه ملی علوم در ایالات متحده آمریکا برگزار خواهد شد. مهلت ثبت نام برای شرکت در این سمینار تا 26 ژانویه (ششم بهمن ماه) می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این سمینار و نحوه ثبت نام به آدرس http://www.nightsymposium.org مراجعه کنید.

راهکارهای کنترل و کاهش آلودگی نوری

کاهش آلودگی نوری

کاهش آلودگی نوری به معنای کاستن از میزان نور خیره کننده و روشنایی بیش از حد آسمان شب، کاهش فرار شعاعهای نوری به سوی آسمان و کاهش تداخل نوری منابع نوری مختلف می باشد.

بنابراین برای کاستن از میزان آلودگی نوری لازم است ابتدا نوع مشکل شناخته شود. در این راستا می توان با بکار گیری روشهای زیر از شدت آلودگی نوری کاست:

·         استفاده از لامپهایی با قدرت روشنایی متناسب با هدف مورد نظر و نه بیشتر

·         خاموش کردن چراغ ها در مواقع غیرضروری (برای این کار می توانید در ساختمان محل سکونت و یا کارتان از دستگاه های زمان سنج نیز استفاده کنید)

·         بهینه سازی چراغ ها به گونه ای که شعاع های نوریشان دقیقا به سمت هدف مورد نظر هدایت شود

·         استفاده از نوع نور متناسب با هدف مورد نظر تا ایجاد مشکلات حاد آلودگی نوری توسط امواج نوری ساطع شونده از آنها به پایین ترین حد خود برسد.

·         ارزیابی طرح های موجود روشن سازی محیط و طراحی مجدد آنها در صورت لزوم.

بهینه سازی چراغ ها (Improving lighting fixtures) :

در این تصویر شما نمونه ای از یک چراغ را با حباب مسطح می بینید. این گونه چراغها شعاعهای نوری را مستقیما به سمت پایین هدایت می کنند و نمونه های خوبی برای کاهش آلودگی نوری محسوب می شوند.

چراغهایی با حبابهای قوسی شکل باعث می شوند تا شعاهای نوری به جهت های مختلف از جمله به سمت بالا گسیل شوند و که موجب تشدید آلودگی نوری مي شوند.

استفاده از چراغ های full cutoff در حد امکان، از سوی بیشتر دست اندرکاران کاهش آلودگی نوری توصیه می شود و مورد حمایت قرار می گیرد. همچنین لازم است لامپها به منظور افزایش کارایی، از نظر قدرت روشنایی طبقه بندی شوند و از لامپهایی با قدرت روشنایی متناسب در چراغها استفاده شود.

یک چراغ full cutoff وقتی به درستی نصب شود، احتمال گریز شعاع های نور را به سطح بالای لامپ کاهش می دهد. گاهی اوقات ممکن است به منظور روشن کردن هدف خاصی نور چراغها به سمت بالا هدایت شود، اما در بیشتر مواقع این اتفاق ناخواسته رخ می دهد. در برخی کشورها دولت ها و سازمان های مرتبط به این موضوع رسیدگی کرده اند و چراغهای full cutoff را در سطح شهرها نصب کرده اند.

استفاده از این چراغها به کاهش روشنایی آسمان کمک می کند. چراغهای full cutoff با جلوگیری از گریز شعاعهای نوری به اطراف مانع از تابش مستقیم نور این چراغها به چشم می شوند. بنابراین نه تنها تاثیرات نور خیره کننده محیط با طراحی ویژه ای که این نوع چراغها دارند کاهش پیدا می کند، بلکه این نوع طراحی بر کارایی این گونه لامپها می افزاید.

بکارگیری چراغهای full cutoff، استفاده از لامپ های باقدرت روشنایی کمتر را ممکن می کند. همچنین گاهی به علت کنترل هوشمندانه مسیر نور نتایج بهتری نیز کسب شده است. در هر حال باید دانست بخشی از درخشش آسمان در اثر بازتاب نور از سطح زمین است. اما می توان این بازتاب را با عدم استفاده از لامپ هایی با قدرت روشنایی بالا و تنظیم فاصله مناسب بین چراغها کاهش داد.

یک انتقاد عمومی به چراغ های full cutoff، این است که این چراغ ها از نظر زیبا شناختی چندان خوش منظر نیستند. نتایج بررسی بازار خرید و فروش این گونه لامپها انیز سندی بر این ادعاست. از سوی دیگر این گونه چراغها حتما باید توسط کارشناس مربوطه نصب شود.

انتقاد دیگر از این چراغ ها بویژه در آمریکا این است که طبق نیاز سنجی صورت گرفته توسط انجمن مهندسان روشنایی ابلات متحده با توجه به میزان روشنایی(Light level)، یکنواختی روشنایی (uniformity) و درخشانی (glare) استاندارد، لازم است چراغهای full cutoff نسبت به سایر چراغها در فواصل کمتری از یکدیگر قرار گیرند که این مساله نه تنها هزینه های اولیه، نگهداری، راه اندازی و نیز مصرف انرژی را افزایش خواهد داد، بلکه آلودگی انرژی و احتمالا آلودگی نوری بیشتری را در پی خواهد داشت.

انتخاب منبع نوری مناسب

در حال حاضر نمونه های متنوعی از منابع نوری وجود دارد که بر اساس بازدهی و کارکردشان به دسته هایی تقسیم بندی  شده اند. البته اغلب دیده شده که بعلت ناآگاهی و یا فقدان منابع نوری پیشرفته گزینش درستی در رابطه با منبع نوری مناسب صورت نمی گیرد که این خود از عوامل اساسی ایجاد آلودگی نوری است. اما خوشبختانه در اغلب موارد می توان با ارزیابی دوباره و تغییر منابع نوری استفاده شده، اثرات آلودگی نوری را کاهش داد. بعضی از نمونه های منابع نوری به ترتیب بهره وری انرژی عبارتند از:

بهره نوری (لومن بر وات)	رنگ	نمونه های منابع نوری
200 – 80	زرد	سدیم کم فشار
130 – 90	صورتی مایل به زرد	سدیم پر فشار
120 – 60	سفید مایل به آبی / سفید	متال هلاید
48 – 13	سفید مایل به سبز- آبی	بخار جیوه
25 - 8	زرد / سفید	نئون

بیشتر منجمان استفاده از نورهای سدیم کم فشار را ترجیح می دهند، زیرا اینگونه نور ها (که تنها دارای یک طول موج هستند) در مقایسه با سایر منابع نوری آسان تر فیلتر می شوند. هزینه پایین بکارگیری این گونه لامپها از مزیت های دیگر آنها است. برای مثال در سال 1980 در شهر سنت جونز در ایالت کالیفرنیا، همه لامپهای خیابان ها را با لامپهای سدیم کم فشار جایگزین کردند که فیلتر کردن نورشان برای رصدخانه لیک که در آن نزدیکی واقع است آسانتر می باشد. برنامه های مشابهی نیز در آریزونا و هاوایی، هم اکنون در حال اجرا هستند.

اشکالات و زیانهای این نوع منبع نوری آن است که چراغ هایشان معمولاً باید بزرگتر از چراغ های انواع مشابه باشند، به دلیل ساطع کردن تنها یک طول موج مشخص رنگ اجسام در زیر نور آنها بدرستی قابل تشخیص نیست و مشکل دیگر اینکه بخاطر رنگ زردشان باعث خطا در مشاهده چراغ زرد راهنمایی می شوند. اندازه و شکل ویژه ی بخش ساطع کننده نور لامپ، که لوله ای قوسی است، دشواری کنترل نشر نور از نورافکن های سدیم کم فشار را به دنبال دارد و در مقایسه با منابع نوری دیگر (بجز لامپ های فلورسنت) به انتشار حجم بیشتری از آلودگی نوری از از این نورافکن ها منجر می شود. این امر سبب شده که بسیاری از دست اندرکاران، روشنایی های سدیم پرفشاری که قابل کنترل باشند را برای تامین روشنایی خیابان هایشان جایگزین کنند.

طراحی دوباره طرح های روشنایی نا کارآمد

در بعضی موارد ارزیابی طرح های موجود مشخص کرده که ارائه طرح های روشنایی کارآمدتر ممکن است. برای مثال می توان با خاموش کردن چراغ های غیرضروری در فضاهای باز و روشن کردن استادیوم ها  تنها در مواقع استفاده، آلودگی نوری را کاهش داد. در راستای دستیابی به این هدف زمان سنج ها از ارزش ویژه ای برخوردارند.

در گزارش ماموریتی که از سوی دفتر قائم مقامی نخست وزیری در بریتانیا داده شده بود، یک نمونه از ارزیابی طرح های روشن سازی محیط دیده می شود. در این  گزارش طرح  روشن سازی در حومه شهرها با تاکید خاص بر حفظ محیط زیست ارائه شده است.

به تازگی نیز دریکی از شهر های کانادا به نام کالگری، به منظور صرفه جویی در هزینه ها و حفظ محیط زیست، بیشتر چراغهای خیابانهای شهر با انواعی که از نظر مصرف انرژی در مقایسه با نمونه های مشابه کارآمدتر هستند، جایگزین شده است و انتظار می رود که با صرفه جویی که در مصرف انرژی در پی دارند، هزینه نصب این چراغها در طول 6 یا 7 سال باز گردد.

ترجمه: IRDA

منبع: WIKIPEDIA